Eikenprocessierups in 2026: gevaarlijk voor katten

Rubriek: Gezondheid | Kat | Leestijd: 3 minuten | augustus 2026

De eikenprocessierups is niet alleen een bedreiging voor mensen en honden, maar ook katten kunnen ernstige problemen ondervinden als ze in aanraking komen met de brandharen van deze rups. Deze microscopisch kleine haartjes kunnen terechtkomen in de ogen, bek, keel en luchtwegen van je kat. In ernstige gevallen kunnen zwellingen en ademhalingsproblemen optreden. In 2026 is het risico weer actueel. Uit landelijke monitoring bleek dat er in 2025 gemiddeld drie keer zoveel eikenprocessievlinders...

Eikenprocessierups bij katten

In 2026 is het risico weer actueel. Uit landelijke monitoring bleek dat er in 2025 gemiddeld drie keer zoveel eikenprocessievlinders per val werden aangetroffen vergeleken met het jaar daarvoor. Vooral in Friesland, Groningen, Drenthe en Overijssel wordt voor 2026 een hoge plaagdruk verwacht, maar ook in andere delen van Nederland kunnen op bepaalde plekken veel rupsen voorkomen.

Kat verzekeren Aanvullende verzekeringen

Waarom is de eikenprocessierups gevaarlijk voor katten?

Nieuwsgierig kat bij rupsenweb PetSecur

Het gevaar ligt niet in de gewone haren die je aan de buitenkant van de rups ziet, maar in de microscopisch kleine brandharen. Een volwassen eikenprocessierups heeft wel honderdduizenden van deze haartjes. Ze laten gemakkelijk los en kunnen door de wind worden verspreid. Hierdoor hoeft je kat de rups of het nest niet eens aan te raken om klachten te ontwikkelen. De brandharen kunnen op de vacht komen, maar vooral contact met de ogen, neus, mond en keel is riskant. Oudere of lege nesten kunnen ook brandharen bevatten, waardoor er ook overlast kan zijn als de rupsen zelf niet meer zichtbaar zijn. De grootste kans op verspreiding is gewoonlijk van mei tot en met augustus.

Katten lopen het meeste risico, bijvoorbeeld als ze onder een besmette eikenboom doorlopen, aan een nest snuffelen of in gras liggen waarin brandharen zijn terechtgekomen. Ook een nest dat uit een boom is gevallen, kan intrigerend zijn voor een nieuwsgierige kat.

Symptomen na contact met de eikenprocessierups

De klachten kunnen kort na blootstelling optreden, maar zijn niet altijd direct zichtbaar. Let vooral op plotseling en afwijkend gedrag als je kat buiten is geweest. Mogelijke symptomen zijn:

Veel met de poten over de snuit of ogen wrijven;
Overmatig kwijlen;
Roodheid of zwelling van de lippen en tong;
Blaren of pijnlijke plekken in de bek;
Moeite met slikken;
Tranende, rode of ontstoken ogen;
Braken;
Zwaar ademen of benauwdheid;
Lusteloosheid, koorts of in ernstige gevallen shock.

Vooral zwelling van de tong, keel of mondslijmvliezen kan gevaarlijk zijn. Dit kan het voor je kat steeds moeilijker maken om te slikken of te ademen. Neem bij deze klachten onmiddellijk contact op met een dierenarts.

Wat te doen als je kat met brandharen in aanraking is gekomen?

Probeer te voorkomen dat je over de vacht of de geïrriteerde plekken wrijft. Hierdoor kunnen de brandharen zich verder verspreiden of dieper in de huid en slijmvliezen doordringen. Draag zelf handschoenen, want achtergebleven haren op de vacht kunnen ook bij jou klachten veroorzaken. Spoel de vacht voorzichtig af met ruim lauwwarm water. Spoel indien mogelijk ook voorzichtig rond de ogen, neus en bek, maar zorg ervoor dat je kat zich niet verslikt of te veel stress ervaart.

Probeer de kat tijdens het afspoelen zo min mogelijk met blote handen aan te raken. Het Kennisplatform Processierups adviseert om katten met mogelijke brandharen op de vacht direct af te spoelen. Bij een opgezwollen mondslijmvlies of hevig kwijlen is het belangrijk om onmiddellijk een dierenarts te bellen. Als je vermoedt dat er direct contact is geweest, neem dan altijd contact op met de dierenarts voor advies. Geef je kat geen zalf, antihistaminicum, pijnstiller of andere medicatie zonder overleg, aangezien sommige middelen voor mensen giftig kunnen zijn voor katten.

Worden de dierenartskosten vergoed?

De behandeling hangt af van de ernst van de reactie. De dierenarts kan bijvoorbeeld de ogen en bek spoelen en medicatie voorschrijven tegen pijn, ontsteking, jeuk of een ernstige allergische reactie. In gevallen van benauwdheid of ernstige zwelling kan intensievere behandeling of opname nodig zijn. Wie online zoekt naar verzekering kat, kijkt vaak naar een vergoeding voor onverwachte dierenartskosten. Of onderzoek en behandeling na contact met de eikenprocessierups worden vergoed, hangt af van de gekozen kattenverzekering, de dekking en de geldende polisvoorwaarden. Controleer dus vooraf welke behandelingen en medicijnen binnen jouw pakket vallen.

Zo bescherm je je kat tegen de eikenprocessierups

Houd meldingen van de gemeente over besmette eikenbomen in je omgeving in de gaten. Zie je nesten in een boom, houd je kat dan tijdelijk binnen en voorkom dat het dier in de buurt van de boom komt. Ruim een nest nooit zelf op. De NVWA adviseert om bij een besmette boom een gespecialiseerde bestrijder in te schakelen of contact op te nemen met de gemeente.

Kat verzekeren Aanvullende verzekeringen