Overgewicht bij honden: oorzaken, gevolgen en verantwoord afvallen

Overgewicht bij honden

Veel hondenbaasjes herkennen het: je hond kijkt je met die grote ogen aan, en voor je het weet, heeft hij een extra koekje te pakken. Een paar pondjes erbij lijken onschuldig. Maar wist je dat overgewicht bij honden één van de meest voorkomende gezondheidsproblemen is in Nederland?

Volgens schattingen kampt bijna de helft van de honden in ons land met overgewicht. En dat heeft niet alleen invloed op hoe ze eruitzien, maar ook op hun levensverwachting, bewegingsvrijheid en zelfs hun humeur.

Wanneer heeft een hond overgewicht?

Een hond wordt als te zwaar beschouwd wanneer zijn gewicht hoger is dan wat gezond is voor zijn bouw, ras, leeftijd en algehele conditie. Het is dus niet genoeg om alleen naar de cijfers op de weegschaal te kijken.

Neem bijvoorbeeld een Labrador, die heeft van nature een heel andere lichaamsbouw dan een Chihuahua of een Windhond. Dierenartsen maken vaak gebruik van de Body Condition Score (BCS) om de gezondheid van een hond te beoordelen.

Bij deze score kijken ze naar verschillende zaken, zoals de hoeveelheid vet rond de ribben, de taille en de buik.

Hoe weet je of je hond te zwaar is?

Let thuis alvast op een paar signalen:

Als je de ribben van je hond probeert te voelen, moet je stevig drukken om ze te kunnen onderscheiden.

• Van bovenaf gezien is de taille nauwelijks zichtbaar.
• De buik van je hond loopt vanaf de borst niet meer duidelijk omhoog.
• Je hond raakt sneller vermoeid tijdens het wandelen.
• Bij inspanning hijgt je hond relatief snel.
• Rijden, springen of traplopen gaat lastiger dan voorheen.
• Je hond is minder enthousiast om te bewegen.

Ben je onzeker over het gewicht van je hond? Neem hem dan mee naar de dierenarts voor een weging. Zij kunnen je helpen bepalen wat een gezond gewicht is.

Oorzaken van overgewicht bij honden

Een hond komt vaak te zwaar te zitten wanneer hij langere tijd meer energie binnenkrijgt dan hij verbruikt.

Dat klinkt eenvoudig, maar er zijn verschillende factoren die hierbij een rol kunnen spelen.

Te veel voeding

Het aanbevolen aantal dat op de verpakking staat, is slechts een richtlijn.

De werkelijke energiebehoefte varieert per hond.

Bijvoorbeeld, een hond die minder actief is, heeft minder calorieën nodig dan een hond die elke dag lange afstanden loopt.

Te veel tussendoortjes

Koekjes, kauwsnacks en restjes van de tafel worden vaak vergeten als je de dagelijkse voedingsinname berekent.

Toch kunnen al deze extraatjes samen een flink deel van je dagelijkse calorieën uitmaken.

Te weinig beweging

Als een hond niet vaak wandelt, speelt of rent, verbruikt hij minder energie.

Dit kan vooral een probleem zijn voor oudere honden of honden die door lichamelijke klachten minder actief zijn, waardoor hun gewicht langzaam kan toenemen.

Leeftijd en castratie

Naarmate honden ouder worden, merk je vaak dat hun behoefte aan energie verandert. Ook kan er na een castratie of sterilisatie een verschuiving optreden in deze behoefte.

Het is daarom een goed idee om regelmatig het gewicht van je hond en de hoeveelheid voer die je geeft opnieuw te bekijken.

Medische oorzaken

Soms kan het voorkomen dat je hond aankomt in gewicht, en dat kan te maken hebben met een medische aandoening of het gebruik van medicijnen.

Als je opmerkt dat je hond ineens zwaarder wordt, zonder dat er iets is veranderd in zijn voeding of beweging, is het slim om even naar de dierenarts te gaan.

Waarom is overgewicht bij honden ongezond?

Overgewicht betekent dat het lichaam constant meer gewicht moet dragen. Dit heeft vooral invloed op de gewrichten, die hierdoor extra belast worden.

Overgewicht bij honden wordt onder andere in verband gebracht met:

• een grotere belasting van gewrichten;
• minder bewegingsvrijheid;
• een slechtere conditie;
• sneller buiten adem zijn;
• een verhoogd risico op bepaalde gezondheidsproblemen;
• een lagere kwaliteit van leven.

In het onderzoek van PetSecur naar gezondheidsproblemen bij honden en katten wordt ook overgewicht genoemd als een probleem dat voortdurende aandacht nodig heeft.

Het is belangrijk om in actie te komen bij zelfs een kleine toename in gewicht, omdat overgewicht invloed kan hebben op verschillende aspecten van de gezondheid.

Hond laten afvallen: zo pak je het verantwoord aan

Wil je jouw hond helpen met het afvallen? Dan is het vaak het meest effectief om een mix van speciaal aangepaste voeding en extra beweging toe te passen.

1. Bepaal het streefgewicht

Begin met het beoordelen van het huidige gewicht en de conditie van het lichaam van je hond.

Daarna kan de dierenarts bepalen welk gewicht het meest geschikt is voor jouw viervoeter.

Dit is vooral cruciaal als je hond last heeft van ernstig overgewicht of al andere gezondheidsproblemen vertoont.

2. Meet de dagelijkse voeding af

Geef je hond niet zomaar te eten op gevoel; het is belangrijk om de dagelijkse hoeveelheid voer goed af te wegen.

Op die manier weet je precies hoeveel voedsel je hond binnenkrijgt. Overweeg ook om de totale hoeveelheid op te splitsen in meerdere kleinere maaltijden gedurende de dag.

3. Houd rekening met snacks

Wil je je hond blijven belonen? Trek dan wat snacks af van de dagelijkse hoeveelheid voer.

Je kunt bijvoorbeeld een gedeelte van de gebruikelijke brokken apart houden en deze gedurende de dag als beloning gebruiken.

Op deze manier krijgt je hond niet onopgemerkt extra calorieën binnen.

4.Kies eventueel voor dieetvoeding

Het zomaar verminderen van de normale voeding is niet altijd de beste aanpak. Wanneer je hond ernstig overgewicht heeft, kan een dierenarts specifiek dieetvoer aanbevelen. Dit voer is ontworpen om gewichtsverlies te bevorderen, terwijl het nog steeds de nodige voedingsstoffen levert.

Het is ook goed om meer te leren over gezonde voeding voor je hond.

5. Bouw beweging geleidelijk op

Meer bewegen is een geweldige manier om energie te verbranden en om spiermassa te behouden.

Als je hond niet veel beweging gewend is, begin dan rustig aan.

Denk bijvoorbeeld aan:

• meerdere wandelingen per dag;
• wandelingen geleidelijk langer maken;
• zoekspelletjes met voer;
• spelen met een bal of speeltje;
• zwemmen wanneer dit geschikt is voor je hond.

Heeft je hond last van zijn gewrichten of is hij te zwaar? Praat dan eerst met de dierenarts over welke soort beweging veilig is voor hem.

Hoe snel mag een hond afvallen?

Een hond moet langzaam afvallen. Als je te streng dieet voert, kan dit niet alleen leiden tot verlies van vet, maar ook van spiermassa. Daarom is het belangrijk om je hond regelmatig te wegen en het afvalplan aan te passen waar nodig.

Bij honden met ernstig overgewicht is het zeker een goed idee om advies in te winnen bij een dierenarts of een voedingsdeskundige voor dieren.

Veelgemaakte fouten bij het afvallen van een hond

Een effectief afvalplan kan soms sabotaged worden door kleine dagelijkse gewoontes.

Hier zijn enkele veelvoorkomende fouten:

Tussendoortjes vergeten

Dagelijks een paar extra snacks kan snel oplopen in calorieën.

Iedereen in huis geeft iets lekkers

Maak afspraken over wie de hond zal voeren en hoeveel traktaties hij elke dag krijgt.

Te weinig bewegen

Het alleen verminderen van de voeding is niet altijd genoeg. Beweging is ook belangrijk, omdat het helpt om de spieren sterk te houden.

Te snel resultaat verwachten

Gezond afvallen is een proces dat tijd vergt. Het is beter om regelmatig te wegen, omdat dit een duidelijker beeld geeft van je voortgang dan elke dag naar je lichaamsvorm te kijken.

Voer niet afwegen

Een schep of maatbeker kan elke keer weer een verschillende hoeveelheid hebben.

Als je nauwkeurigheid wilt, is het wegen met een keukenweegschaal een veel betere optie.

Hoe voorkom je overgewicht bij je hond?

Het is veel makkelijker om te voorkomen dat je hond later in gewicht toeneemt, dan om hem daarna weer af te laten vallen.

Daarom is het belangrijk om regelmatig het gewicht en de conditie van je hond in de gaten te houden.

Let daarnaast op:

• een passende hoeveelheid voeding;
• voldoende dagelijkse beweging;
• het aantal snacks;
• veranderingen in activiteit naarmate je hond ouder wordt;
• gewichtstoename na castratie of sterilisatie.

Door je hond regelmatig te wegen, merk je kleine veranderingen eerder op.

Overgewicht en de gezondheid van je hond

Een gezond gewicht is cruciaal voor je hond; het vergemakkelijkt hun beweging en vermindert onnodige druk op hun lichaam.

Merk je dat je hond wat zwaarder wordt? Wacht dan niet af tot het overgewicht echt een probleem is. Met een paar kleine veranderingen in hun voeding en beweging kun je vaak al een wereld van verschil maken.

Houd er echter rekening mee dat sommige gezondheidsproblemen niet te vermijden zijn. Onverwachte onderzoeken of behandelingen bij de dierenarts kunnen dan ook onverwachte kosten met zich meebrengen. Het kan verstandig zijn om je hond te verzekeren, zodat je voorbereid bent op die onvoorziene dierenartskosten.

Dit artikel is medisch gecontroleerd en voor het laatst bijgewerkt op 13 augustus 2026.